Święta po grecku – część 1: Boże Narodzenie

Kategoria: Grecja na żywo
Kierunek: Grecja  

Każdy z nas ma swój własny przepis na Święta – te jedyne, wyjątkowe, niepowtarzalne – po prostu magiczne. Światełka choinki i zapach pierniczków, kolorowe prezenty i porozwieszane w całym domu świąteczne ozdoby działają na wszystkie zmysły i sprawiają, że to właśnie na Boże Narodzenie czekamy z niecierpliwością. A jak ten świąteczny czas wygląda w Grecji? O świętach w greckiej odsłonie opowiedział nam Marcin Pietrzyk, który mieszka w Grecji już od 20 lat.

AGNIESZKA WOJTASZEK: Zacznę kontrowersyjnie. Wolisz Boże Narodzenie czy Wielkanoc?

MARCIN PIETRZYK: W Grecji Wielkanoc jest ładniejsza…

Czyli jednak bardziej już jesteś Grekiem niż Polakiem! Tutaj wszyscy kochamy Boże Narodzenie.

(śmiech) W Grecji jest ładniejsza Wielkanoc, Boże Narodzenie jest fajne w Polsce!

W takim razie powiedz, gdzie spędzasz lub gdzie wolisz spędzać Święta? W Grecji czy w Polsce?

Jeżeli tylko mogę, to wolę spędzać je w Polsce. Choć wiele polskich tradycji zaszczepiliśmy także w naszym domu w Grecji i wśród tutejszych przyjaciół. Na przykład zawsze organizujemy Wigilię dla znajomych w domu. Może nie gotujemy wtedy tradycyjnych 12 potraw, ale zawsze na stole pojawiają się te znane dania bożonarodzeniowe jak pierogi, uszka czy zupa grzybowa. To taka „Wigilia po naszemu” – świąteczna muzyka w tle, czerwone wino, fantastyczne jedzenie i przyjaciele wokół.

Czyli w Grecji, ale po polsku!

Tak! Choć w tej chwili w bardzo wielu domach w Grecji robi się taką Wigilię, w oczekiwaniu na Boże Narodzenie. Dużo osób je kolację w gronie znajomych, a potem wychodzi na miasto, na imprezę. Nadejście Bożego Narodzenia wyznacza koniec postu, więc Grecy wychodzą do klubów, na dyskotekę czy na buzuki. W Wigilię, po północy, trzeba wyjść z domu i iść się bawić!

Kiedy w takim razie Grecy zaczynają przygotowania do Świąt? Czy tak jak u nas, nerwowa atmosfera rodzi się już z początkiem listopada, kiedy po chwilowej dominacji halloweenowych dyń i zadumy, związanej ze świętem zmarłych, zaraz wszędzie pojawią się świąteczne dekoracje?

Miesiąc przed! Z końcem listopada domy są już udekorowane, pojawiają się pierwsze choinki i światełka. Tutaj 1 grudnia wszystko jest świąteczne – domy, balkony, ulice, sklepy – wszystko!

A jak wygląda czas przygotowań i oczekiwania na Święta?

W Grecji przed każdym większym świętem należy pościć, więc podobnie jak przed Wielkanocą czy przed świętem 15 sierpnia, tak i 40 dni przed Bożym Narodzeniem zaczyna się post.

Na czym polega taki grecki świąteczny post? Co wolno, a czego nie?

Podobnie jak u nas nie je się wtedy mięsa, ale też wszelkich produktów z nabiału, tłuszczy zwierzęcych. W niektóre dni można jeść ryby, ale generalnie nie.

A… oliwki?

Oliwki to podstawa! Chałwa, makarony, owoce, warzywa – to jest jak najbardziej dozwolone.

Całe szczęście! Opowiedz w takim razie proszę o 6 grudnia w Grecji. Dla nas Mikołajki to tak naprawdę pierwszy świąteczny przystanek.

W Grecji nie ma Mikołajek. Święty Mikołaj to dla Greków przede wszystkim patron ludzi morza. To bardzo popularne imieniny, ale tego dnia nie daje się żadnych prezentów. Na wyspach znajduje się wiele kościołów pod jego wezwaniem i wtedy organizują one po prostu odpusty – podobnie zresztą jak w Polsce.

Co w takim razie z tym naszym wyobrażeniem świętego Mikołaja? Co z sympatycznym starszym panem z białą brodą i w czerwonym płaszczu?

Tego w Grecji w ogóle nie było. Święty Mikołaj jest jednym ze świętych, związanym z morzem, więc i przedstawianym w kompletnie inny sposób, niż ten znany z przekazów zachodnioeuropejskich. Choć w tej chwili oczywiście wszystko się zmieniło – Santa Claus jest wszędzie, choć tutaj tę rolę spełnia Agios Vasilis, czyli święty Bazyli.

Czyli Mikołaj nie daje prezentów?!

Daje, tylko 1 stycznia. Prezenty w Grecji daje się raz w roku – na Nowy Rok. I przynosi je właśnie święty Bazyli, który jest odpowiednikiem „naszego” świętego Mikołaja – to on jest świętym od dóbr, od darów.

Zacznijmy więc rozmawiać o samych Świętach. Na pierwszy ogień idzie kuchnia – powiedz mi proszę, co Grecy jedzą w Święta?

Jak już wiesz, jako takiej Wigilii nie ma, to po pierwsze. Wigilia, 24 grudnia, jest normalnym dniem pracującym i teoretycznie nic się tu nie dzieje, poza spotkaniami towarzyskimi czy to na mieście, czy przy domowym stole. Obiad świąteczny przypada w Boże Narodzenie i podstawą tego obiadu jest faszerowany indyk.

Indyk?

Tak jest! Jagnię na Wielkanoc, indyk na Boże Narodzenie. Choć oczywiście wiele zależy też od regionu. W niektórych miejscach będzie to indyk, w innych może być prosię, ale też robione na ruszcie, faszerowane. Tutaj, w Północnej Grecji, indyka faszerujemy nadzieniem z ryżu i podrobów, z kasztanami, śliwkami suszonymi… Coś pysznego!

Brzmi wyśmienicie!

A to nie wszystko. Najsłynniejsze świąteczne wypieki to kourabiedes i melomakarona – pyszne ciasteczka! Te pierwsze robi się z migdałów i masła, posypuje cukrem pudrem. Są kruche i wyglądają jak kulki śniegu. Zawsze wiadomo kto je kourabiedes, bo jest cały biały od cukru pudru. Aromat masła i migdałów zawsze mi się kojarzy z bożonarodzeniową atmosferą. Melomakarona to z kolei ciasteczka z goździkami, cynamonem, pomarańczami i koniakiem, nasączane syropem z miodu i posypane mielonymi migdałami lub pistacjami. Diabelnie kuszą! Ich jedzeniu nie towarzyszą jednak wyrzuty sumienia, ponieważ są małe. Za każdym razem wydaje mi się, że zjadłem małe ciasteczko. Ale już nie liczę, ile sztuk…

A my musimy jeść tego karpia…

A tutaj nie ma tej niezwykle odświętnej Wigilii i długich, cudownych spotkań przy stole z całą rodziną. W Grecji to nie są święta rodzinne. Grecy spędzają je w tawernie, spotykają się z najbliższymi na mieście, ale też masowo wyjeżdżają.

Dokąd wyjeżdżają? Spędzają je w Grecji czy chętniej zagranicą?

Wszędzie! Przede wszystkim jednak jeżdżą po Europie. Pamiętam, jak pracowałem z Grekami w Pradze czy w Rzymie. Na Boże Narodzenie lądowało tam po kilkanaście samolotów z Grecji. Pracowałem w biurze, w którym w okresie świątecznym miałem pod swoją opieką nawet 700 klientów! Dla Greków jest rzeczą oczywistą, że na wakacje leci się najpierw w sierpniu, a potem w grudniu. W sezonie świątecznym modny jest Londyn, Paryż, ale też Warszawa, Kraków, Praga. Grecy lubią miejsca, gdzie świąteczna atmosfera jest widoczna. Pamiętam, że kiedy pracowałem w Pradze to tylko Greków było widać i słychać w Wigilię czy Boże Narodzenie. Wszyscy Czesi siedzieli w domach, podobnie jak większość Europejczyków, którzy Święta spędzają raczej w domach, a Greków było wszędzie pełno! Także to są takie właśnie Święta: które spędza się z przyjaciółmi, z bliskimi znajomymi, podróżując w poszukiwaniu najpiękniejszej atmosfery.

A jak wyglądają w takim razie greckie świąteczne ozdoby? Czy w Twoim domu stoi choinka czy może tradycyjny statek przyozdobiony światełkami?

Oczywiście choinki są już teraz wszędzie, to kolejna z tradycji, które przyszły do Grecji z Europy Zachodniej. Ale tradycyjną dekoracją świąteczną jest tu przystrojony światełkami statek. Grecja to kraj wyspiarski, kraj morza. To z morza ludzie żyją i od tego morza są uzależnieni, więc kiedyś dekorowano tylko statki. Przystrajano je np. suszonymi owocami. Miało być bogato i okazale, żeby równie dobry był kolejny rok. Taka jest tradycja. W bardzo wielu miastach, przede wszystkim na wyspach, w centralnym punkcie miasta, na głównym placu, w okresie świątecznym staje udekorowany statek. Grecy przywiązują ogromną wagę do iluminacji, wszystko jest więc oświetlone: deptaki, domy… coś niesamowitego!

Czas na kilka słów o kolędach w takim razie. Czy „Cichą Noc” można zaśpiewać też po grecku?

Tak, jest „Cicha Noc” po grecku! I zgodnie z greckim zwyczajem, w Wigilię Bożego Narodzenia dzieci chodzą po domach i kolędują, a w zamian dostają od słuchaczy drobne pieniądze lub słodycze. Każdy musi być przygotowany na to, że w Wigilię już od rana dzieciaki będą pukały do drzwi. To kolędowanie i zaangażowanie kolędników jest symbolem tego, że w danym domu będzie szczęście, dobro. Ludzie się wręcz niepokoją, jeśli do ich drzwi nie przychodzą kolędnicy, dlatego zawsze mam przygotowaną całą torebkę z drobniakami.

A co z miejscem dla wędrowca przy stole czy siankiem pod obrusem? Czy znane nam tradycje są obecne w greckim świętowaniu?

Tego w Grecji nie ma. Ale za to w miastach, na głównych placach, pojawiają się szopki i stajenki, tak znane z polskich kościołów. Jak już mówiłem, miasta są bardzo udekorowane na ten świąteczny okres, w związku z tym ludzie dużo spacerują, oglądają. W każdym mieście na centralnym placu oprócz choinki i statku pojawiają się szopki, świąteczne bazary, czasem też lodowisko, wioska dla dzieci. Te 2-3 tygodnie są w miastach bardzo kolorowe, a atmosfera jest po prostu bajkowa, ale w końcu tak właśnie kojarzą się Święta!

Jedną z najciekawszych greckich koncepcji świątecznych są dla mnie małe, złośliwe Kalikantzaros, na które Grecy muszą bardzo uważać w sezonie świątecznym… Opowiesz o nich?

Grecy mają wiele ciekawych tradycji i wierzeń, ale faktycznie Kalikantzaros są jednym z ciekawszych spadków po czasach starożytnych. To małe, złośliwe gobliny czy demony, które na co dzień żyją w świecie ciemności, jednak między 25 grudnia a 6 stycznia wychodzą na powierzchnię i dokuczają ile wlezie! Są niegrzeczne, lubią się bawić, ale sprawiają, że mleko się zsiada, wiążą koniom ogony i są prawdziwą zmorą każdej gospodyni domowej. Dlatego nie wolno dopuścić do tego, by dostały się do domu!

Czy w związku z tym Ty też zabezpieczasz swój dom przed nimi?

Nie! (śmiech)

Jestem zawiedziona… A czy Grecy znają białe Święta czy śnieg to dla nich tylko romantyczne marzenie?

Grecy mają bardzo romantyczne wyobrażenia o świętach! Musi być zimno, musi być śnieg – dlatego tak często wyjeżdżają na ten czas do Europy. Choć na kontynencie, w górach, sporo jest miejscowości, które ożywają także zimą, bo ze względu na śnieg są w tym czasie oblegane. To na przykład Arachova czy wioski w paśmie Olimpu, Nimfeo koło Floriny czy słynne Zagorochoria.

Czego w takim razie życzyć Ci na Święta? Może właśnie śniegu?

Życzenia chyba zawsze i wszędzie są uniwersalne. Wesołych Świąt Bożego Narodzenia i Szczęśliwego Nowego Roku!

Kala Christougenna!

Join the discussion 52 komentarze

  • best web hosting sites napisał(a):

    hello!,I really like your writing very so much!
    percentage we be in contact more approximately your article on AOL?
    I require a specialist on this house to resolve my problem.
    Maybe that’s you! Taking a look ahead to see you.

  • Alex Debelov napisał(a):

    Having read this I believed it was extremely enlightening. I appreciate you spending some time and energy to put this information together. I once again find myself spending way too much time both reading and leaving comments. But so what, it was still worthwhile!

  • jon manzi napisał(a):

    Everything is very open with a really clear explanation of the issues. It was really informative. Your site is very useful. Thanks for sharing!

  • Matthew Monterio napisał(a):

    This is a really good tip particularly to those fresh to the blogosphere. Brief but very accurate information… Thanks for sharing this one. A must read article!

  • best web hosting napisał(a):

    I like it whenever people come together and share views.
    Great site, stick with it!

  • best website hosting napisał(a):

    Hello! I know this is kinda off topic but I’d figured I’d ask.
    Would you be interested in trading links or maybe
    guest authoring a blog article or vice-versa?
    My site addresses a lot of the same subjects as yours and I
    feel we could greatly benefit from each other. If you are interested
    feel free to send me an e-mail. I look forward to hearing from you!
    Awesome blog by the way!

  • best web hosting sites napisał(a):

    Hi, of course this article is genuinely pleasant and I have learned lot of things from it concerning
    blogging. thanks.

  • Greek SEO napisał(a):

    This website truly has all of the info I wanted concerning this subject and didn’t know who to ask.

  • If some one desires to be updated with hottest technologies after
    that he must be pay a visit this web site and be up to date everyday.

  • web hosting providers napisał(a):

    Hi there would you mind stating which blog platform
    you’re using? I’m going to start my own blog in the near future but
    I’m having a difficult time choosing between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal.
    The reason I ask is because your layout seems different then most blogs and I’m
    looking for something completely unique. P.S Apologies for
    being off-topic but I had to ask!

  • My Botox La napisał(a):

    It’s nearly impossible to find knowledgeable people for this topic, however, you seem like you know what you’re talking about! Thanks

  • Right here is the right site for anyone who really wants to understand this topic. You realize a whole lot its almost hard to argue with you (not that I really would want to…HaHa). You certainly put a new spin on a subject that has been written about for years. Great stuff, just excellent!

  • Ideal Fix napisał(a):

    Pretty! This was an incredibly wonderful post. Many thanks for providing this info.

  • Arba Pro napisał(a):

    Hi there! I simply wish to offer you a huge thumbs up for the excellent information you have got here on this post. I will be returning to your blog for more soon.

  • web hosting services napisał(a):

    Hi, I want to subscribe for this blog to obtain newest updates, so where can i do it
    please help.

  • Baby Paradise Store napisał(a):

    An outstanding share! I’ve just forwarded this onto a coworker who had been doing a little research on this. And he in fact ordered me dinner due to the fact that I discovered it for him… lol. So let me reword this…. Thanks for the meal!! But yeah, thanx for spending the time to discuss this topic here on your web site.

  • Good Cheap Services napisał(a):

    I’d like to thank you for the efforts you have put in writing this blog. I really hope to check out the same high-grade content by you later on as well. In fact, your creative writing abilities has encouraged me to get my own site now 😉

  • Roller Up napisał(a):

    Your style is so unique in comparison to other people I have read stuff from. Many thanks for posting when you’ve got the opportunity, Guess I’ll just book mark this web site.

  • sim so dep napisał(a):

    I used to be able to find good info from your blog posts.

  • airfare napisał(a):

    It’s great that you are getting ideas from this post as well as from our dialogue made here.

  • whoah this weblog is wonderful i love studying
    your posts. Keep up the great work! You recognize,
    lots of persons are looking around for this info, you can aid them greatly.
    adreamoftrains web host

  • Serene Media napisał(a):

    Oh my goodness! Impressive article dude! Many thanks, However I am encountering problems with your RSS. I don’t understand why I am unable to join it. Is there anyone else having similar RSS problems? Anyone that knows the answer will you kindly respond? Thanx!!

  • Just want to say your article is as surprising. The clarity in your post is just nice and i can assume you are an expert on this subject.

    Well with your permission allow me to grab your RSS feed to keep updated with forthcoming post.
    Thanks a million and please keep up the rewarding work.

  • Scam Reviews napisał(a):

    Pretty! This has been an extremely wonderful post. Many thanks for supplying these details.

  • Short Sales napisał(a):

    Hi there, I do think your site could possibly be having internet browser compatibility issues. When I look at your blog in Safari, it looks fine however, when opening in IE, it has some overlapping issues. I just wanted to give you a quick heads up! Other than that, excellent website!

  • last minute flights napisał(a):

    I read this post completely concerning the comparison of hottest and
    previous technologies, it’s amazing article.

  • travelocity flights napisał(a):

    Wonderful items from you, man. I have take
    note your stuff prior to and you’re simply extremely great.
    I really like what you’ve received right here, really like what you’re stating and the way in which during which you are saying it.
    You make it enjoyable and you still care for to keep it wise.
    I can not wait to learn far more from you. That is really
    a tremendous web site.

  • If you are going for best contents like myself, only pay
    a visit this website every day because it provides quality contents, thanks

  • E Backers napisał(a):

    I really like it when people come together and share ideas. Great site, keep it up!

  • web hosting providers napisał(a):

    It’s amazing designed for me to have a web page, which is
    good in support of my experience. thanks admin

  • Tribe Of Dads napisał(a):

    Spot on with this write-up, I really think this website needs far more attention. I’ll probably be back again to read through more, thanks for the advice!

  • website host napisał(a):

    It’s very simple to find out any matter on net as compared
    to textbooks, as I found this piece of writing at this
    site.

  • best web hosting napisał(a):

    Have you ever considered about including a little bit more than just your articles?
    I mean, what you say is important and all.
    Nevertheless imagine if you added some great pictures or video clips to give your posts
    more, „pop”! Your content is excellent but with images and clips, this blog could undeniably be one of
    the very best in its niche. Great blog!

  • Umut Alpaslan napisał(a):

    I’m amazed, I must say. Rarely do I come across a blog that’s both equally educative and entertaining, and without a doubt, you’ve hit the nail on the head. The problem is something which not enough men and women are speaking intelligently about. I’m very happy that I found this in my search for something regarding this.

  • cbd gummies napisał(a):

    I am the owner of JustCBD Store label (justcbdstore.com) and am seeking to broaden my wholesale side of company. It would be great if someone at targetdomain is able to provide some guidance . I considered that the most effective way to do this would be to connect to vape companies and cbd retailers. I was hoping if anyone could recommend a reputable web-site where I can get Vape Shop Business Marketing Data I am already reviewing creativebeartech.com, theeliquidboutique.co.uk and wowitloveithaveit.com. Not sure which one would be the most suitable choice and would appreciate any assistance on this. Or would it be simpler for me to scrape my own leads? Ideas?

  • web hosting company napisał(a):

    What’s Taking place i am new to this, I stumbled upon this I’ve discovered It positively useful and it has helped me
    out loads. I am hoping to give a contribution & aid different users like its
    aided me. Good job.

  • web hosting reviews napisał(a):

    Hello! I’m at work surfing around your blog from my new iphone 4!
    Just wanted to say I love reading your blog and look forward to all your
    posts! Carry on the superb work!

  • Good post. I learn something totally new and challenging on blogs I stumbleupon on a
    daily basis. It will always be helpful to read through articles from other authors
    and practice something from their sites.

  • Thank you for the good writeup. It in fact was a amusement account it.
    Look advanced to far added agreeable from you!
    However, how can we communicate?

  • Why users still make use of to read news papers when in this technological globe everything is presented on net?

  • First off I want to say awesome blog! I had a quick question that I’d like to
    ask if you do not mind. I was interested to find out how you center yourself and clear your
    mind before writing. I have had a hard time clearing my mind in getting my ideas out
    there. I truly do enjoy writing however it just seems like the first 10 to 15 minutes are generally lost
    simply just trying to figure out how to begin. Any suggestions or tips?
    Cheers!

  • 59.124.31.101 napisał(a):

    My partner and I absolutely love your blog and
    find the majority of your post’s to be exactly what I’m looking for.
    Would you offer guest writers to write content available for you?
    I wouldn’t mind publishing a post or elaborating on a few of the subjects you write about here.
    Again, awesome blog!

  • Great post but I was wondering if you could write a litte more on this subject?
    I’d be very thankful if you could elaborate a little bit more.
    Appreciate it!

  • tinyurl.com napisał(a):

    Thanks a bunch for sharing this with all of us you really realize what you’re speaking
    approximately! Bookmarked. Kindly additionally discuss with my web site
    =). We may have a link exchange contract between us

  • Can I simply just say what a relief to discover an individual
    who genuinely understands what they are discussing on the internet.
    You certainly understand how to bring a problem to light and
    make it important. More people have to look at this and understand
    this side of your story. I was surprised that you’re not more popular because you surely have the gift.

  • your g napisał(a):

    It’s very simple to find out any matter on web as compared to books,
    as I found this paragraph at this web page.

  • know g napisał(a):

    Hello, I do think your site could be having internet browser compatibility
    issues. When I take a look at your web site in Safari,
    it looks fine however when opening in I.E.,
    it has some overlapping issues. I merely wanted to give you a quick heads up!
    Other than that, fantastic website!

  • out g napisał(a):

    Hi would you mind letting me know which web host you’re using?
    I’ve loaded your blog in 3 completely different browsers and I must say
    this blog loads a lot quicker then most. Can you suggest a good internet hosting provider at a honest
    price? Many thanks, I appreciate it!

  • Chau napisał(a):

    Fellas, I gotta boast. I found a girl online who got naked
    for me. Just check my url.

  • starcraft napisał(a):

    Hello. Do you allow guest posts on grecos.pl ?

Zostaw odpowiedź