Odkrywaj Grecję — Assos i Fiskardo

Tyle razy wspominane i opisane, a jednak mam w sobie przekonanie, że są w Grecji miejsca, które nie potrzebują wielkich słów, bo same w sobie są i pytaniem i odpowiedzią. Po prostu opisują się same. Nie próbują być spektakularne, a mimo to oszałamiają i, oprócz zdjęć i wspomnień, oferują coś absolutnie wyjątkowego i trudnego do uchwycenia — nastrój. Przenieśmy się na Kefalonie, bo to właśnie dokładnie takie miejsce.

Położona na Morzu Jońskim, na zachód od kontynentalnej Grecji, nadal pozostaje trochę w cieniu bardziej znanych kierunków, jak Korfu czy Zakynthos. A jednak to tutaj wielu podróżników odnajduje coś, czego nie mogli znaleźć od dawna, a czego nie da się zaplanować — spokój, przestrzeń i poczucie, że wszystko jest na swoim miejscu.

Kefalonia jest zielona, górzysta, momentami dzika. Drogi wiją się wzdłuż zboczy, prowadząc przez gaje oliwne, lasy i małe, rozsiane wioski. To wyspa, którą się odkrywa powoli — zatrzymując się, patrząc, oddychając.

Choć Assos i Fiskardo dzieli zaledwie kilkanaście kilometrów, każde z tych miejsc opowiada o Kefalonii w nieco inny sposób. Assos zachwyca spokojem, kolorowymi domami w pastelowych odcieniach i atmosferą niewielkiej miejscowości, w której czas zdaje się płynąć wolniej. Fiskardo z kolei przyciąga eleganckim portem, kolorowymi kamienicami i energią miejsca, które od lat odwiedzają żeglarze z całego świata. W Assos uwagę przyciąga górująca nad miasteczkiem twierdza, która od wieków spogląda na spokojną zatokę. Fiskardo żyje nieco innym rytmem — przy nabrzeżu kołyszą się jachty, a w tawernach słychać rozmowy w językach z całego świata.

Na pierwszy rzut oka trudno znaleźć między nimi wiele podobieństw. Jedno skłania do niespiesznych spacerów po cichych uliczkach i podziwiania widoków spod weneckiej twierdzy. Drugie zaprasza do długich posiłków w nadmorskich tawernach i obserwowania życia toczącego się wokół portu. A jednak oba miejsca mają w sobie coś, co sprawia, że tak dobrze oddają charakter Kefalonii.

To właśnie w tych miejscach najłatwiej dostrzec, że największym atutem wyspy nie są pojedyncze atrakcje, lecz atmosfera. Kefalonia nie potrzebuje spektakularnych gestów, by zachwycać. Wystarczą widoki, lokalne historie, rozmowy przy kawie i miasteczka, które przez lata zachowały własny rytm. Assos i Fiskardo są różne, ale razem tworzą opowieść o wyspie, która pozostaje autentyczna niezależnie od tego, z której strony ją poznajemy. Dzięki tym miejscom Kefalonia pozostaje wyspą, którą zapamiętuje się nie tylko przez widoki, ale również przez emocje i wspomnienia

Od razu zaznaczę, że droga do Assos zachwyca i jest częścią całości doświadczenia. Wąska i kręta, prowadzi przez zielone wzgórza z oszałamiającymi krajobrazami i nagle — zupełnie niespodziewanie — otwiera się ten jeden, szczególny widok. Półwysep wychodzący głęboko w morze, otoczony intensywnie niebieską wodą, a u jego stóp niewielkie miasteczko, które wygląda jakby ktoś (trochę z innej bajki) delikatnie położył je między skałami a zatoką.

Warto wiedzieć, że Assos nie jest szczególnie duże i nie ma w nim absolutnie miejsca na pośpiech. Dlaczego? Po prostu nikt nie ma tutaj takiej potrzeby, wszystko dzieje się we właściwym czasie i wszędzie, zawsze się zdąży.

To kilka uliczek, mały port, pastelowe domy, cisza i spokój.

Architektura jest tu niska, miękka, niemal wtapiająca się w krajobraz. Domy mają ciepłe, rozbielone kolory — żółcie, róże, delikatne odcienie zieleni. Pomiędzy nimi rosną bugenwille, setki oleandrów i inne drzewa, krzewy. Zieleń i kolor przenikają się nawzajem, tworząc przestrzeń, która wydaje się bardzo naturalna, tak jakby nikt jej jakoś szczególnie nie projektował. Nad miasteczkiem górują ruiny weneckiej twierdzy z XVI wieku. To właśnie ona przypomina, że nawet w tak spokojnym miejscu historia była kiedyś bardzo obecna. 

Twierdza ta strzegła północnego wybrzeża Kefalonii. Wenecjanie wznieśli ją, aby chronić mieszkańców przed częstymi najazdami piratów (w tamtych czasach były one stałym zagrożeniem dla mieszkańców Wysp Jońskich) i umocnić swoją pozycję na Morzu Jońskim. Dziś po dawnym garnizonie pozostały przede wszystkim mury i ruiny wewnętrznych zabudowań. Pozostałości te są tak rozległe, że zajmują niemal cały półwysep, a spacer prowadzącą do nich ścieżką pozwala przenieść się na chwilę do czasów, gdy wyspa była częścią Republiki Weneckiej. Ale nie tylko! 

Spokojny spacer na wzgórze jest częścią doświadczenia. Po drodze otwierają się kolejne panoramy na zatokę, cyprysy i kolorowe domy Assos, a ze szczytu można podziwiać jedne z najpiękniejszych widoków na morze i wzgórza. Łatwo też zrozumieć, dlaczego właśnie to miejsce wybrano przed wiekami na jedną z największych weneckich fortyfikacji w regionie. Dziś twierdza pozostaje spokojnym świadkiem historii, przypominając o czasach, gdy bezpieczeństwo mieszkańców zależało od potężnych fortyfikacji i czujnych strażników wypatrujących statków na horyzoncie.

Assos to idealne miejsce na oddech. Na długie śniadanie, które płynnie przechodzi w popołudniową sjestę.  Na spacer bez celu. Na wieczór, kiedy światło mięknie, a zatoka przyjmuje złote odcienie. Assos to Kefalonia w swojej najbardziej intymnej odsłonie.

Pędźmy teraz do Fiskardo, które zaskakuje zupełnie innym klimatem. Jest także niewielkie, ale bardziej otwarte i jakby bardziej „światowe”. Już od pierwszego kroku można poczuć, że to miejsce żyje innym rytmem.

Dlaczego? W tutejszym porcie, cumuje wiele łódek i większych jachtów z różnych stron Grecji i świata. W restauracjach i tawernach życie toczy się do późnych godzin nocnych, słychać gwar rozmów, śpiewy i muzykę, która niesie się daleko na tafli wody. W ciągu dnia fasady kolorowych kamieniczek odbijając się w morzu, jak w lustrze, a wieczorami ta sama powierzchnia odbija setki kawiarnianych i portowych świateł. Ale to, co czyni Fiskardo naprawdę wyjątkowym, kryje się w jego historii.

W 1953 roku Kefalonię (jak i niestety wiele innych Wysp Jońskich) nawiedziło potężne trzęsienie ziemi, które zniszczyło miasta i miasteczka niemal na całej wyspie. Większość miejscowości musiała zostać odbudowana właściwie od zera. Fiskardo jest natomiast jednym z nielicznych miejsc, które przetrwały niemal nienaruszone. Dzięki temu do dziś można tu zobaczyć oryginalną architekturę Wysp Jońskich  — wyższe, smukłe kamienice, pastelowe elewacje z subtelnymi zdobieniami i wykuszami, drewniane okiennice i balkony z kutymi, finezyjnymi balustradami. To architektura, która zdradza swoje korzenie.

Warto bowiem wiedzieć, że Wyspy Jońskie przez wieki znajdowały się pod wpływem Wenecjan — i to właśnie oni wprowadzili tutaj styl, który bardziej przypomina południowe Włochy niż klasyczną, biało-niebieską Grecję, którą często nosimy w wyobrażeniach.

Spacerując po Fiskardo, łatwo odnieść wrażenie, że jest się gdzieś pomiędzy światami. Trochę w Grecji, trochę we Włoszech, a trochę w miejscu, które wymyka się jednoznacznym kategoriom.

Zapewne nurtuje Cię to pytanie, prawda? W końcu dla wszystkich zwiedzających te kolory wydają się dziś oczywiste, ale warto wiedzieć, że ich historia jest znacznie bardziej praktyczna niż mogłoby się wydawać i wcale nie aż tak romantyczna na jaką wygląda. Pierwotnie domy na Wyspach Jońskich nie były malowane dla estetyki, lecz z technicznej potrzeby. Farby powstawały z naturalnych pigmentów — ziemi, minerałów, roślin. Odcienie ochry, czerwieni czy zieleni były po prostu tym, co było dostępne. Z czasem natomiast zaczęły pełnić także funkcję użytkową.

W portowych miejscowościach, jakimi bez wątpienia są Assos i Fiscardo, pomagały powracającym marynarzom rozpoznawać swoje domy z morza. Każdy miał swój charakterystyczny odcień, który ułatwiał orientację rybakom wracającym do brzegu.

Dopiero dużo później pojawił się aspekt estetyczny. Wpływy weneckie przyniosły większą dbałość o detale, proporcje i wygląd miast. Kolor stał się częścią kompozycji — sposobem na wprowadzenie harmonii, rytmu i lekkości.

Dziś to właśnie te pastelowe fasady są jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów Wysp Jońskich, ale nie są krzykliwe i nie dominują. Są jakby częścią natury i idealnie z nią współgrają.

Assos znajduje się na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy, na niewielkim półwyspie otoczonym turkusową zatoką. Jest położone mniej więcej w połowie drogi między plażą Myrtos a Fiskardo. Miasteczko uroczo wtula się w zbocza wzgórz. Fiskardo leży natomiast na samym północnym krańcu Kefalonii, wysuniętym w stronę Lefkady i Itaki. To najbardziej na północ położona miejscowość wyspy.

Oba miasteczka dzieli około godzina drogi, ale warto dać im osobną przestrzeń. Zatrzymać się, posiedzieć, pozwolić sobie na chwilę bez planu. Samochód w tym przypadku daje największą swobodę — jak już wspominałam, drogi na Kefalonii są częścią podróży, a widoki często stają się najpiękniejszym wspomnieniem.

Assos najlepiej odwiedzić rano lub późnym popołudniem, kiedy światło jest miękkie i spokojne. Fiskardo — wieczorem, gdy port zaczyna żyć, a kolory nabierają głębi.

Żeby zobaczyć Assos możesz się także wybrać na wycieczkę lokalną z Grecosem podczas Twoich Wielkich Greckich Wakacji.

To zdecydowanie nie jest wyspa, którą się odhacza lub zalicza. A właściwie życzę Ci, żeby taką się dla Ciebie nie stała. Życzę Ci, żeby z Tobą została. 

-> W obrazach — pastelowych domów odbijających się w wodzie.
-> W emocjach — ciszy Assos i lekkości Fiskardo.
-> W pamięci — jako miejsce, do którego chcesz wrócić.