Święta po grecku – część 1: Boże Narodzenie

Kategoria: Grecja na żywo
Kierunek: Grecja  

Każdy z nas ma swój własny przepis na Święta – te jedyne, wyjątkowe, niepowtarzalne – po prostu magiczne. Światełka choinki i zapach pierniczków, kolorowe prezenty i porozwieszane w całym domu świąteczne ozdoby działają na wszystkie zmysły i sprawiają, że to właśnie na Boże Narodzenie czekamy z niecierpliwością. A jak ten świąteczny czas wygląda w Grecji? O świętach w greckiej odsłonie opowiedział nam Marcin Pietrzyk, który mieszka w Grecji już od 20 lat.

AGNIESZKA WOJTASZEK: Zacznę kontrowersyjnie. Wolisz Boże Narodzenie czy Wielkanoc?

MARCIN PIETRZYK: W Grecji Wielkanoc jest ładniejsza…

Czyli jednak bardziej już jesteś Grekiem niż Polakiem! Tutaj wszyscy kochamy Boże Narodzenie.

(śmiech) W Grecji jest ładniejsza Wielkanoc, Boże Narodzenie jest fajne w Polsce!

W takim razie powiedz, gdzie spędzasz lub gdzie wolisz spędzać Święta? W Grecji czy w Polsce?

Jeżeli tylko mogę, to wolę spędzać je w Polsce. Choć wiele polskich tradycji zaszczepiliśmy także w naszym domu w Grecji i wśród tutejszych przyjaciół. Na przykład zawsze organizujemy Wigilię dla znajomych w domu. Może nie gotujemy wtedy tradycyjnych 12 potraw, ale zawsze na stole pojawiają się te znane dania bożonarodzeniowe jak pierogi, uszka czy zupa grzybowa. To taka „Wigilia po naszemu” – świąteczna muzyka w tle, czerwone wino, fantastyczne jedzenie i przyjaciele wokół.

Czyli w Grecji, ale po polsku!

Tak! Choć w tej chwili w bardzo wielu domach w Grecji robi się taką Wigilię, w oczekiwaniu na Boże Narodzenie. Dużo osób je kolację w gronie znajomych, a potem wychodzi na miasto, na imprezę. Nadejście Bożego Narodzenia wyznacza koniec postu, więc Grecy wychodzą do klubów, na dyskotekę czy na buzuki. W Wigilię, po północy, trzeba wyjść z domu i iść się bawić!

Kiedy w takim razie Grecy zaczynają przygotowania do Świąt? Czy tak jak u nas, nerwowa atmosfera rodzi się już z początkiem listopada, kiedy po chwilowej dominacji halloweenowych dyń i zadumy, związanej ze świętem zmarłych, zaraz wszędzie pojawią się świąteczne dekoracje?

Miesiąc przed! Z końcem listopada domy są już udekorowane, pojawiają się pierwsze choinki i światełka. Tutaj 1 grudnia wszystko jest świąteczne – domy, balkony, ulice, sklepy – wszystko!

A jak wygląda czas przygotowań i oczekiwania na Święta?

W Grecji przed każdym większym świętem należy pościć, więc podobnie jak przed Wielkanocą czy przed świętem 15 sierpnia, tak i 40 dni przed Bożym Narodzeniem zaczyna się post.

Na czym polega taki grecki świąteczny post? Co wolno, a czego nie?

Podobnie jak u nas nie je się wtedy mięsa, ale też wszelkich produktów z nabiału, tłuszczy zwierzęcych. W niektóre dni można jeść ryby, ale generalnie nie.

A… oliwki?

Oliwki to podstawa! Chałwa, makarony, owoce, warzywa – to jest jak najbardziej dozwolone.

Całe szczęście! Opowiedz w takim razie proszę o 6 grudnia w Grecji. Dla nas Mikołajki to tak naprawdę pierwszy świąteczny przystanek.

W Grecji nie ma Mikołajek. Święty Mikołaj to dla Greków przede wszystkim patron ludzi morza. To bardzo popularne imieniny, ale tego dnia nie daje się żadnych prezentów. Na wyspach znajduje się wiele kościołów pod jego wezwaniem i wtedy organizują one po prostu odpusty – podobnie zresztą jak w Polsce.

Co w takim razie z tym naszym wyobrażeniem świętego Mikołaja? Co z sympatycznym starszym panem z białą brodą i w czerwonym płaszczu?

Tego w Grecji w ogóle nie było. Święty Mikołaj jest jednym ze świętych, związanym z morzem, więc i przedstawianym w kompletnie inny sposób, niż ten znany z przekazów zachodnioeuropejskich. Choć w tej chwili oczywiście wszystko się zmieniło – Santa Claus jest wszędzie, choć tutaj tę rolę spełnia Agios Vasilis, czyli święty Bazyli.

Czyli Mikołaj nie daje prezentów?!

Daje, tylko 1 stycznia. Prezenty w Grecji daje się raz w roku – na Nowy Rok. I przynosi je właśnie święty Bazyli, który jest odpowiednikiem „naszego” świętego Mikołaja – to on jest świętym od dóbr, od darów.

Zacznijmy więc rozmawiać o samych Świętach. Na pierwszy ogień idzie kuchnia – powiedz mi proszę, co Grecy jedzą w Święta?

Jak już wiesz, jako takiej Wigilii nie ma, to po pierwsze. Wigilia, 24 grudnia, jest normalnym dniem pracującym i teoretycznie nic się tu nie dzieje, poza spotkaniami towarzyskimi czy to na mieście, czy przy domowym stole. Obiad świąteczny przypada w Boże Narodzenie i podstawą tego obiadu jest faszerowany indyk.

Indyk?

Tak jest! Jagnię na Wielkanoc, indyk na Boże Narodzenie. Choć oczywiście wiele zależy też od regionu. W niektórych miejscach będzie to indyk, w innych może być prosię, ale też robione na ruszcie, faszerowane. Tutaj, w Północnej Grecji, indyka faszerujemy nadzieniem z ryżu i podrobów, z kasztanami, śliwkami suszonymi… Coś pysznego!

Brzmi wyśmienicie!

A to nie wszystko. Najsłynniejsze świąteczne wypieki to kourabiedes i melomakarona – pyszne ciasteczka! Te pierwsze robi się z migdałów i masła, posypuje cukrem pudrem. Są kruche i wyglądają jak kulki śniegu. Zawsze wiadomo kto je kourabiedes, bo jest cały biały od cukru pudru. Aromat masła i migdałów zawsze mi się kojarzy z bożonarodzeniową atmosferą. Melomakarona to z kolei ciasteczka z goździkami, cynamonem, pomarańczami i koniakiem, nasączane syropem z miodu i posypane mielonymi migdałami lub pistacjami. Diabelnie kuszą! Ich jedzeniu nie towarzyszą jednak wyrzuty sumienia, ponieważ są małe. Za każdym razem wydaje mi się, że zjadłem małe ciasteczko. Ale już nie liczę, ile sztuk…

A my musimy jeść tego karpia…

A tutaj nie ma tej niezwykle odświętnej Wigilii i długich, cudownych spotkań przy stole z całą rodziną. W Grecji to nie są święta rodzinne. Grecy spędzają je w tawernie, spotykają się z najbliższymi na mieście, ale też masowo wyjeżdżają.

Dokąd wyjeżdżają? Spędzają je w Grecji czy chętniej zagranicą?

Wszędzie! Przede wszystkim jednak jeżdżą po Europie. Pamiętam, jak pracowałem z Grekami w Pradze czy w Rzymie. Na Boże Narodzenie lądowało tam po kilkanaście samolotów z Grecji. Pracowałem w biurze, w którym w okresie świątecznym miałem pod swoją opieką nawet 700 klientów! Dla Greków jest rzeczą oczywistą, że na wakacje leci się najpierw w sierpniu, a potem w grudniu. W sezonie świątecznym modny jest Londyn, Paryż, ale też Warszawa, Kraków, Praga. Grecy lubią miejsca, gdzie świąteczna atmosfera jest widoczna. Pamiętam, że kiedy pracowałem w Pradze to tylko Greków było widać i słychać w Wigilię czy Boże Narodzenie. Wszyscy Czesi siedzieli w domach, podobnie jak większość Europejczyków, którzy Święta spędzają raczej w domach, a Greków było wszędzie pełno! Także to są takie właśnie Święta: które spędza się z przyjaciółmi, z bliskimi znajomymi, podróżując w poszukiwaniu najpiękniejszej atmosfery.

A jak wyglądają w takim razie greckie świąteczne ozdoby? Czy w Twoim domu stoi choinka czy może tradycyjny statek przyozdobiony światełkami?

Oczywiście choinki są już teraz wszędzie, to kolejna z tradycji, które przyszły do Grecji z Europy Zachodniej. Ale tradycyjną dekoracją świąteczną jest tu przystrojony światełkami statek. Grecja to kraj wyspiarski, kraj morza. To z morza ludzie żyją i od tego morza są uzależnieni, więc kiedyś dekorowano tylko statki. Przystrajano je np. suszonymi owocami. Miało być bogato i okazale, żeby równie dobry był kolejny rok. Taka jest tradycja. W bardzo wielu miastach, przede wszystkim na wyspach, w centralnym punkcie miasta, na głównym placu, w okresie świątecznym staje udekorowany statek. Grecy przywiązują ogromną wagę do iluminacji, wszystko jest więc oświetlone: deptaki, domy… coś niesamowitego!

Czas na kilka słów o kolędach w takim razie. Czy „Cichą Noc” można zaśpiewać też po grecku?

Tak, jest „Cicha Noc” po grecku! I zgodnie z greckim zwyczajem, w Wigilię Bożego Narodzenia dzieci chodzą po domach i kolędują, a w zamian dostają od słuchaczy drobne pieniądze lub słodycze. Każdy musi być przygotowany na to, że w Wigilię już od rana dzieciaki będą pukały do drzwi. To kolędowanie i zaangażowanie kolędników jest symbolem tego, że w danym domu będzie szczęście, dobro. Ludzie się wręcz niepokoją, jeśli do ich drzwi nie przychodzą kolędnicy, dlatego zawsze mam przygotowaną całą torebkę z drobniakami.

A co z miejscem dla wędrowca przy stole czy siankiem pod obrusem? Czy znane nam tradycje są obecne w greckim świętowaniu?

Tego w Grecji nie ma. Ale za to w miastach, na głównych placach, pojawiają się szopki i stajenki, tak znane z polskich kościołów. Jak już mówiłem, miasta są bardzo udekorowane na ten świąteczny okres, w związku z tym ludzie dużo spacerują, oglądają. W każdym mieście na centralnym placu oprócz choinki i statku pojawiają się szopki, świąteczne bazary, czasem też lodowisko, wioska dla dzieci. Te 2-3 tygodnie są w miastach bardzo kolorowe, a atmosfera jest po prostu bajkowa, ale w końcu tak właśnie kojarzą się Święta!

Jedną z najciekawszych greckich koncepcji świątecznych są dla mnie małe, złośliwe Kalikantzaros, na które Grecy muszą bardzo uważać w sezonie świątecznym… Opowiesz o nich?

Grecy mają wiele ciekawych tradycji i wierzeń, ale faktycznie Kalikantzaros są jednym z ciekawszych spadków po czasach starożytnych. To małe, złośliwe gobliny czy demony, które na co dzień żyją w świecie ciemności, jednak między 25 grudnia a 6 stycznia wychodzą na powierzchnię i dokuczają ile wlezie! Są niegrzeczne, lubią się bawić, ale sprawiają, że mleko się zsiada, wiążą koniom ogony i są prawdziwą zmorą każdej gospodyni domowej. Dlatego nie wolno dopuścić do tego, by dostały się do domu!

Czy w związku z tym Ty też zabezpieczasz swój dom przed nimi?

Nie! (śmiech)

Jestem zawiedziona… A czy Grecy znają białe Święta czy śnieg to dla nich tylko romantyczne marzenie?

Grecy mają bardzo romantyczne wyobrażenia o świętach! Musi być zimno, musi być śnieg – dlatego tak często wyjeżdżają na ten czas do Europy. Choć na kontynencie, w górach, sporo jest miejscowości, które ożywają także zimą, bo ze względu na śnieg są w tym czasie oblegane. To na przykład Arachova czy wioski w paśmie Olimpu, Nimfeo koło Floriny czy słynne Zagorochoria.

Czego w takim razie życzyć Ci na Święta? Może właśnie śniegu?

Życzenia chyba zawsze i wszędzie są uniwersalne. Wesołych Świąt Bożego Narodzenia i Szczęśliwego Nowego Roku!

Kala Christougenna!

Join the discussion 92 komentarze

  • balenciaga napisał(a):

    Youre so cool! I dont suppose Ive read something like this before. So good to find somebody with some authentic thoughts on this subject. realy thank you for beginning this up. this website is something that is wanted on the internet, someone with just a little originality. helpful job for bringing one thing new to the internet!

  • Website napisał(a):

    I’d like to thank you for the efforts you’ve put in penning this site. I am hoping to view the same high-grade content by you in the future as well. In truth, your creative writing abilities has motivated me to get my own, personal site now 😉

  • w88 napisał(a):

    Howdy! I just want to offer you a huge thumbs up for the great info you have got right here on this post. I am returning to your site for more soon.

  • golden goose sneakers napisał(a):

    Your house is valueble for me. Thanks!?

  • Diamond Rehab Thailand napisał(a):

    Good post. I learn something totally new and challenging on sites I stumbleupon every day. It will always be interesting to read articles from other authors and practice a little something from other web sites.

  • Holster HQ napisał(a):

    I want to to thank you for this very good read!! I certainly loved every bit of it. I’ve got you book-marked to look at new stuff you post…

  • Carmelina Sylvis napisał(a):

    When I initially left a comment I seem to have clicked on the -Notify me when new comments are added- checkbox and from now on every time a comment is added I recieve 4 emails with the same comment. Is there an easy method you are able to remove me from that service? Thank you!

  • curry 6 napisał(a):

    I was very pleased to search out this net-site.I needed to thanks to your time for this excellent read!! I undoubtedly enjoying each little little bit of it and I’ve you bookmarked to check out new stuff you blog post.

  • Website napisał(a):

    Way cool! Some very valid points! I appreciate you penning this post and also the rest of the website is also very good.

  • pendik escort napisał(a):

    Having read this I believed it was really informative. I appreciate you taking the time and energy to put this content together. I once again find myself spending way too much time both reading and commenting. But so what, it was still worthwhile!

  • harga alat berat beko napisał(a):

    I could not resist commenting. Perfectly written!

  • supreme clothing napisał(a):

    This actually answered my drawback, thank you!

  • Mckinley Butera napisał(a):

    A fascinating discussion is definitely worth comment. There’s no doubt that that you need to write more about this subject matter, it might not be a taboo matter but typically people don’t speak about such topics. To the next! All the best!!

  • golden goose napisał(a):

    This website online is known as a walk-by for all the info you wished about this and didn抰 know who to ask. Glimpse right here, and also you抣l positively uncover it.

  • After examine just a few of the blog posts in your web site now, and I actually like your approach of blogging. I bookmarked it to my bookmark web site record and will be checking again soon. Pls try my website online as well and let me know what you think.

  • yeezy supply napisał(a):

    very good submit, i actually love this website, keep on it

  • hermes handbags napisał(a):

    Aw, this was a very nice post. In concept I would like to put in writing like this additionally ?taking time and precise effort to make an excellent article?however what can I say?I procrastinate alot and under no circumstances seem to get something done.

  • web hosting sites napisał(a):

    Great beat ! I would like to apprentice while you amend your site, how could i subscribe for a blog web site?
    The account helped me a acceptable deal. I had been tiny bit acquainted of this
    your broadcast provided bright clear concept

  • kd shoes napisał(a):

    There may be noticeably a bundle to learn about this. I assume you made certain nice factors in features also.

  • webhosting napisał(a):

    Wow, that’s what I was exploring for, what a material!
    present here at this website, thanks admin of this site.

  • black mass napisał(a):

    Hello Dear, are you really visiting this web page daily, if so afterward you will
    without doubt obtain pleasant knowledge.

  • black mass napisał(a):

    Aw, this was an incredibly nice post. Finding the time and actual effort to make a top notch article…
    but what can I say… I hesitate a whole lot and don’t seem to get anything done.

  • cheap flights napisał(a):

    Simply want to say your article is as surprising.
    The clarity in your post is just great and i can assume you are an expert on this subject.

    Well with your permission let me to grab your RSS feed to keep
    updated with forthcoming post. Thanks a million and please keep up the gratifying work.

  • cheap flights napisał(a):

    Wow that was strange. I just wrote an extremely long comment but
    after I clicked submit my comment didn’t appear. Grrrr…
    well I’m not writing all that over again. Regardless, just wanted to say fantastic
    blog!

  • cheap flights napisał(a):

    Hi there very nice website!! Man .. Excellent .. Wonderful ..
    I will bookmark your blog and take the feeds also? I am glad to seek out a lot of helpful information here within the publish,
    we need develop extra strategies in this regard, thanks for sharing.
    . . . . . cheap flights 3gqLYTc

  • cheap flights napisał(a):

    This post is worth everyone’s attention. How can I find out more?
    31muvXS cheap flights

  • cheap flights napisał(a):

    Your style is so unique in comparison to other people I have read stuff from.
    I appreciate you for posting when you’ve got the opportunity, Guess I’ll just book mark
    this site.

  • cheap flights napisał(a):

    It’s fantastic that you are getting ideas from this article as well as from our dialogue made at this time.

  • lebron james shoes napisał(a):

    I intended to write you that little bit of observation so as to say thank you the moment again regarding the breathtaking opinions you’ve provided in this article. This is really pretty generous with you to provide unreservedly all a few individuals could have offered for sale as an e-book in making some bucks for themselves, most importantly considering the fact that you might have tried it in the event you considered necessary. Those things likewise acted to be the great way to be certain that most people have the identical dream the same as my own to find out way more on the subject of this issue. I’m certain there are numerous more pleasant moments in the future for people who examine your site.

  • yeezy napisał(a):

    I want to express my respect for your kind-heartedness for people who should have assistance with in this idea. Your personal dedication to getting the solution along had been incredibly informative and have usually encouraged associates just like me to reach their goals. This helpful report entails so much to me and substantially more to my peers. Best wishes; from each one of us.

  • Evac Chair napisał(a):

    I really like looking through an article that can make people think. Also, many thanks for allowing for me to comment!

  • wtfast crack napisał(a):

    I was able to find good advice from your blog posts.

  • I quite like looking through an article that can make men and women think. Also, thanks for permitting me to comment!

  • Driver Finder napisał(a):

    Having read this I thought it was very informative. I appreciate you spending some time and effort to put this information together. I once again find myself spending a significant amount of time both reading and commenting. But so what, it was still worthwhile!

  • Hi, I do believe this is an excellent web site. I stumbledupon it 😉 I am going to revisit yet again since i have bookmarked it. Money and freedom is the best way to change, may you be rich and continue to guide others.

  • kd shoes napisał(a):

    I precisely wished to thank you very much once again. I do not know the things I would have gone through in the absence of the entire methods discussed by you on that industry. Certainly was a real depressing problem for me personally, nevertheless observing a new well-written avenue you processed it made me to jump over delight. Extremely thankful for the guidance and believe you are aware of a great job that you’re putting in instructing people today via a web site. I’m certain you’ve never met any of us.

  • bookmarked!!, I really like your site!

  • Shannon Dufault napisał(a):

    I was more than happy to uncover this website. I wanted to thank you for your time due to this wonderful read!! I definitely enjoyed every bit of it and i also have you saved to fav to look at new things on your blog.

  • It’s difficult to find educated people about this topic, however, you sound like you know what you’re talking about! Thanks

  • Lucky Patcher apk napisał(a):

    I used to be able to find good advice from your articles.

  • Hermes Holiday napisał(a):

    Everything is very open with a precise explanation of the issues. It was really informative. Your website is useful. Thanks for sharing!

  • I know this site offers quality based articles or reviews and other stuff, is there any other web page which provides such information in quality?

Zostaw odpowiedź