Różne oblicza Grecji — architektura Wysp Jońskich cz. III

Dziś chciałabym trochę poopowiadać o Wyspach Jońskich. Opowieści o Dodekanezie i Cykladach już znajdziecie na naszym blogu (zachęcam do czytania!).

Według mnie to nie tylko wyjątkowo piękne, ale też bardzo popularne wakacyjnie archipelagi, przy okazji najbardziej reprezentatywne i pokazujące trzy zupełnie różne oblicza Grecji.

Po Cykladach i Dodekanezie płyniemy na Wyspy Jońskie. Powiem Ci jedno — trafiasz tu i nagle wszystko, co wiesz i co widziałeś totalnie się zmienia. Poznajesz i odkrywasz kolejną, zupełnie inną twarz greckiego świata.

Ten archipelag wysp położony jest po zachodniej stronie kraju, na Morzu Jońskim, wzdłuż wybrzeża kontynentalnej Grecji, bardzo daleko od Dodekanezu, Cyklad i Krety. Tworzą go wyspy takie jak Korfu, Kefalonia, Zakynthos czy Lefkada, które zapewne znasz ze swoich Wielkich Greckich Wakacji.

Już sam krajobraz zdradza, że jesteśmy gdzie indziej. Przede wszystkim (co jest dla wielu zaskakujące) — Grecja tutaj jest zielona! Bujna przyroda lśni lasami piniowymi i wszędobylskimi, strzelistymi cedrami. Na około brzęczą cykadami oliwne gaje. Bardziej wilgotny klimat sprawia, że krajobraz jest tutaj zupełnie inny — więcej roślinności, więcej cienia, więcej miękkości. I ta zmiana bardzo wyraźnie odbija się w architekturze.

Domy są tutaj wyższe, bardziej rozbudowane, często kilkupiętrowe, otwarte i zapraszające. Pojawiają się dachy pokryte czerwoną dachówką — tak charakterystyczne dla tej części basenu Morza Śródziemnego. Fasady przybierają pastelowe odcienie: ochry, różu, żółci, rozbielonej zieleni. Do tego dochodzą kute balkony, ozdobne okiennice i detale, które nadają budynkom lekkości i elegancji.

Wszystko to nie jest oczywiście efektem przypadku. Podobnie, jak w wielu innych miejscach Grecji decydowała tu historia, położenie i wielowiekowe wpływy innych mocarstw i kultur. Wyspy Jońskie przez wieki znajdowały się pod silnym wpływem Republiki Weneckiej, a później także Francji i Wielkiej Brytanii. To właśnie Wenecjanie odcisnęli tu najbardziej widoczne piętno — w układzie miast, proporcjach budynków i estetyce, która do dziś przywodzi na myśl włoskie miasteczka.

Spacerując po mieście Kerkyra, stolicy Korfu, bardzo łatwo poczuć tę wyjątkową mieszankę. Wąskie uliczki (kantounia), wysokie kamienice, arkady i eleganckie place sprawiają, że można mieć wrażenie, jakby było się gdzieś pomiędzy Grecją a Włochami. Sercem miasta jest Liston — arkadowa promenada inspirowana paryską Rue de Rivoli. To miejsce spotkań, spacerów i codziennego życia, które najlepiej pokazuje, jak bardzo „miejski” charakter ma tutejsza architektura, ale też… jak bardzo znajduje się on pomiędzy kulturami z różnych światów.

Ale, ale! Wyspy Jońskie to przecież nie tylko Korfu. Nie zapominajmy o wyjątkowej Kefalonii, królowej tego archipelagu. Tutaj architektura nabiera jeszcze więcej uroku i lekkości. Warto zajrzeć do miasteczka Assos i niewielkiej, półkolistej zatoki otoczonej pastelowymi domami, gdzie czas płynie wolniej, a kolory wydają się nasycone, magiczne, jak z bajki!

Z kolei Fiskardo zachwyca elegancką zabudową portową — to jedno z nielicznych miejsc, które przetrwały trzęsienie ziemi z 1953 roku, dzięki czemu do dziś można zobaczyć oryginalną architekturę jońską w jej najczystszej formie.

To właśnie w tych miejscach najlepiej widać detale. Delikatne zdobienia wokół okien. Drewniane shuttersy, które chronią przed słońcem. Kute balkony, na których stoją donice z kwiatami. Fasady, które — choć kolorowe — nigdy nie są krzykliwe i mimo różnorodności, idealnie ze sobą korespondują. 

Spacerując po Wyspach Jońskich, bardzo szybko poczujesz, że to Grecja, którą odkrywa się inaczej — spokojniej, bardziej „między detalami” niż w spektakularnych kadrach. Tutaj nic nie krzyczy. Tutaj wszystko zaprasza, żeby podejść bliżej.

Zwróć uwagę na architekturę, która rośnie w górę, a nie rozlewa się wszerz jak na Cykladach. Kamienice są smukłe, często kilkupiętrowe, ustawione blisko siebie, ale pozostawiające więcej przestrzeni na światło i powietrze. Ich pastelowe fasady — w odcieniach ochry, różu, żółci czy zgaszonej zieleni — zmieniają się wraz z porą dnia, miękko łapiąc światło i oddając je w subtelny, ciepły sposób.

Spójrz na dachy. Czerwona dachówka, tak charakterystyczna dla tego regionu, pięknie kontrastuje z intensywną zielenią drzew i wzgórz. To jeden z tych elementów, które od razu zdradzają, że jesteś w zupełnie innej części Grecji — bliższej włoskiemu południu niż surowym, białym wyspom Morza Egejskiego.

Zatrzymaj się przy balkonach. To one są tu sercem codzienności. Niewielkie, często z kutymi balustradami, pełne kwiatów, roślin i drobnych przedmiotów, które mówią więcej o mieszkańcach niż niejedno wnętrze. To właśnie na nich toczy się życie — poranna kawa, rozmowy, chwile ciszy.

Zajrzyj pod arkady, jeśli spacerujesz po miastach takich jak Korfu. To tam ukrywa się cień, chłód i codzienność — kawiarnie, małe sklepy, miejsca spotkań. Arkady tworzą naturalny rytm spaceru, prowadzą Cię dalej, nie pozwalając się spieszyć.

Nie zapomnij spojrzeć na detale. Drewniane okiennice, często lekko uchylone. Delikatne zdobienia wokół drzwi. Kolory, które nigdy nie są przypadkowe, nawet jeśli wydają się swobodne. W tej architekturze wszystko jest trochę bardziej „miękkie” — mniej surowe i po prostu piękne.

I wreszcie — zobacz, jak roślinność przenika przestrzeń. Na Wyspach Jońskich natura nie jest tłem, ale częścią architektury. Wchodzi na balkony, oplata ściany, zagląda przez ogrodzenia. Tworzy cień, zapach, ruch. Dzięki niej wszystko wydaje się bardziej żywe, bardziej obecne.

Spacerując, poczujesz też coś jeszcze — przestrzeń. Miasta oddychają tu inaczej. Są bardziej otwarte, mniej zwarte, bardziej „płynne”. Nic nie przytłacza, nic nie zamyka.

I może czas, bym przypomniała Ci jeszcze jedną, bardzo ważną w Grecji zasadę — żeby się nie spieszyć.

Odkrywaj Grecję powoli. W rytmie kroków, spojrzeń i chwil, które zostają na dłużej.