Grecka cukinia to coś więcej niż warzywo. Jest symbolem lata, prostoty i typowej, swojskiej kuchni, która opiera się na tym, co świeże, lokalne i dojrzewające w gorącym słońcu. Spotkasz ją wszędzie — na targach pachnących ziołami, w przydomowych ogródkach, w tawernach serwujących meze i w domowych kuchniach, gdzie przepisy przekazywane są z pokolenia na pokolenie.
Greckie warunki klimatyczne — długie, ciepłe lata, żyzne gleby i umiarkowana wilgotność sprawiają, że cukinia rośnie tu wyjątkowo dobrze. Uprawiana jest zarówno na większą skalę, jak i w małych gospodarstwach oraz ogródkach. Często zbiera się ją bardzo młodą, zanim osiągnie pełną wielkość, dzięki czemu ma delikatny miąższ, cienką skórkę i subtelny, lekko słodkawy smak. Właśnie taka cukinia trafia do klasycznych greckich potraw.
W Grecji popularnych jest kilka odmian cukinii. Najczęściej spotkasz podłużną, niewielką cukinię, której skórka ma odcień niemal biały, lekko jedynie zabarwiony zielenią. Jest delikatniejsza w smaku niż jej ciemnozielone siostry znane z Europy Zachodniej, także w Polsce. Równie cenione są okrągłe cukinie, idealne do faszerowania ryżem, ziołami i fetą. Prawdziwym rarytasem są także kwiaty cukinii (kolokythoanthoi), nadziewane i smażone na złoto — to sezonowe danie, pojawia się w menu tylko na krótko z oczywistych względów.
Cukinia po grecku — prostota, słońce i smak lata
Smak greckiej cukinii jest łagodny, świeży i niezwykle uniwersalny — jestem pewna, że w takiej czy innej formie znajdzie wielu wielbicieli. Doskonale chłonie aromaty oliwy, czosnku, oregano, koperku czy mięty i idealnie się z nimi komponuje. Dzięki temu może być zarówno głównym składnikiem dań, takich jak kolokithokeftedes, jak i subtelnym dodatkiem do zapiekanek, gulaszu czy warzywnych meze.
Cukinia ceniona jest w Grecji nie tylko za smak, ale także za wartości odżywcze. Jest niskokaloryczna, lekkostrawna i bogata w wodę, co idealnie wpisuje się w śródziemnomorski styl odżywiania. Zawiera witaminę C, witaminy z grupy B, potas, magnez i antyoksydanty wspierające organizm w upalne dni. Dzięki wysokiej zawartości błonnika wspomaga trawienie i daje uczucie lekkości. Te cechy są niezwykle ważne w kuchni, która ma odżywiać, a nie obciążać w upalne dni.
W Grecji cukinia to esencja codziennej kuchni. Smakuje najlepiej wtedy, gdy jest świeża, lokalna i podana bez pośpiechu — dokładnie tak, by idealnie pasować do śródziemnomorskiego stylu życia.
Kolokithokeftedes — greckie placuszki z cukinii — tradycyjny przepis
Składniki (ok. 20–25 placuszków)
- 3 średnie cukinie (ok. 1 kg)
- cebula (tyle ile lubisz, standardowo daje się dwie średniej wielkości)
- 2 jajka
- 120 g sera feta (pokruszonego)
- drobno posiekana świeża mięta
- pęczek świeżego koperku (posiekanego)
- 4–6 łyżek mąki pszennej lub 3 łyżki mąki + 2 łyżki bułki tartej
- sól do smaku
- świeżo mielony czarny pieprz do smaku
- szczypta suszonego oregano
- olej roślinny lub oliwa do smażenia.
Przygotowanie
- Cukinię zetrzyj na tarce o grubych oczkach. Przełóż do miski, posól ½ łyżeczki soli, wymieszaj i odstaw na 10–15 minut, aby puściła sok.
- Po tym czasie bardzo dokładnie odciśnij cukinię — najlepiej w czystej ściereczce lub gazie. To ważne, jeśli chcesz, by placuszki były chrupiące i dobrze się ścięły.
- Cebulę zetrzyj na drobnej tarce lub bardzo drobno posiekaj. Dodaj do cukinii.
- Dodaj jajka, pokruszoną fetę, miętę, koperek, pieprz i oregano. Wymieszaj.
- Stopniowo dodawaj mąkę (lub mąkę z bułką tartą), aż masa będzie gęsta, ale nadal lekko wilgotna i klejąca.
- Rozgrzej na patelni olej — powinien przykrywać dno cienką warstwą.
- Nakładaj masę łyżką, lekko spłaszczając placuszki.
- Smaż na średnim ogniu po 2–3 minuty z każdej strony, aż będą złociste i chrupiące.
- Odsącz na papierowym ręczniku.
Sos jogurtowy
- 200 g gęstego jogurtu greckiego
- 1 ząbek czosnku (starty)
- 1 łyżka soku z cytryny
- 1 łyżka oliwy
- sól do smaku
Wymieszaj wszystkie składniki i schłodź przez 10 minut.
Idealny do placków będzie także sos tzatziki – pyszny i niezastąpiony!
Dodatkowe wskazówki
- Mięta jest sekretem smaku placuszków, absolutnie jej nie pomijaj.
- Jeśli masa jest zbyt rzadka, dodaj odrobinę bułki tartej, nie mąki. Odsączenie cukinii to bardzo ważny etap, nie pomijaj go!
- Placuszki możesz też upiec w piekarniku (200°C, 20–25 min, przewracając po około 10 minutach)
- Najlepsze są na ciepło, ale świetnie smakują też na zimno jako meze.
Smacznego!









